Làm sao LẮNG để NGHE?

nghe thuat lang nghe

Lắng nghe là một biểu hiện của sự quan tâm và tình yêu thương. Mình để ý trong nhiều trường hợp khi chúng ta chia sẻ với người khác, chúng ta chỉ đơn thuần muốn được lắng nghe và chấp nhận hơn là muốn được khuyên nhủ.

Lắng nghe là một nghệ thuật tổng hợp của nhiều nghệ thuật khác (mình sẽ nói rõ hơn ở cuối bài). Trong bài này mình sẽ chia sẻ những gì mình cóp nhặt được về chủ đề này.

Những lỗi chúng  ta hay mắc phải

Chúng ta được dạy “tham gia” vào những cuộc hội thoại. Điều đó khiến chúng ta không có khả năng lắng nghe bất cứ ai về điều gì mà không có suy nghĩ về cách CHÚNG TA đáp lại. Nếu họ kể về 1 bộ phim, chúng ta nói về ấn tượng của mình với bộ phim đó. Nếu họ kể về cuộc dạo chơi – chúng ta cũng muốn chia sẻ về cuộc dạo chơi của mình. Nếu họ nói về con chó nhà họ, hãy để ý – chúng ta đang sẵn sàng kể về con chó của mình. Chúng ta lắng nghe như người phiên dịch, tâm trí chúng ta kêu vù vù và ken két, khuấy câu trả lời, thông tin phản hồi, suy nghĩ, sự hiểu biết của chúng ta.

Một lỗi khác trong khi đang lắng nghe là chúng ta để cho tâm trí lang thang về những chuyện trong quá khứ hoặc lo lắng về tương lai, về một chuyện chưa xử lý được, về kế hoạch nào đó còn dang dở hay vềmột người nào đó ở một nơi nào khác.

Đôi khi chúng ta nghe rồi nhanh chóng dự đoán vấn đề của người khác và lập tức chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức mà chúng ta biết vì nghĩ rằng họ đang cần lời khuyên. Vì quá vội vàng, chúng ta có thể chia sẻ không đúng cái họ cần hoặc không nhận ra rằng họ không có ý định hỏi lời khuyên của chúng ta.

Lắng nghe thực sự là như thế nào?

Là khi bạn không có bất kỳ phán xét, đánh giá nào, ngay cả trong ý nghĩ.

Là bạn hiểu và tôn trọng cảm xúc, quan điểm của người nói, bạn hiểu vì sao họ cảm thấy như vậy, vì sao họ cư xử như vậy, và ẩn đằng sau đó bạn hiểu họ mong muốn điều gì. Bạn hiểu và tôn trọng cảm xúc của người nói không có nghĩa bạn phải đồng tình và ủng hộ họ. Bạn hiểu cảm nhận của họ cũng không có nghĩa là bạn cần rơi vào cảm xúc đó (cảm thấy giống như họ, đau khổ hoặc tức giận thay cho họ).

Khi lắng nghe đủ rồi, bạn sẽ biết nên phản hồi ra sao. Có người chỉ đơn giản cần bạn lắng nghe, có người muốn bạn chia sẻ kinh nghiệm, góc nhìn của bạn.

Làm thế nào để lắng nghe?

Theo mình, kỹ năng lắng nghe là sự tổng hợp của nhiều kỹ năng và hiểu biết: khả năng quan sát, sự tự tin (tự tin mới quan sát được), đồng cảm, hiện diện 100%, quan sát tách rời, tôn trọng và chấp nhận sự khác biệt của người khác, hiểu biết về ngôn ngữ cơ thể (Bạn không chỉ cần nghe ngôn từ mà còn cần quan sát âm lượng, ngữ điệu, nét mặt, ngôn ngữ cơ thể của người nói để hiểu được những gì họ thật sự muốn truyền tải)…

Những điều này bạn không thể tích lũy trong một sớm một chiều nhưng cũng đừng nản lòng, mỗi ngày hãy học tập và tích lũy từng chút một.

Thực tập

Bạn hãy cùng một người bạn làm bài tập sau: Một người nói trong 5 phút, người còn lại nghe mà không hỏi, phản ứng, ngắt lời hay nhận xét bất cứ điều gì, không có bất kỳ phán xét, đánh giá nào dù là trong suy nghĩ, cũng không thể hiện bất kỳ điều gì trên khuôn mặt, mà tập trung hoàn toàn vào người nói. Sau đó đổi vai rồi chia sẻ cảm nhận với nhau nhé.

Mình đã thử và rất thú vị đấy!