Bốn Giai đoạn của mối quan hệ và Nguyên lý Gương soi

mối quan hệ

Mình không giỏi về các mối quan hệ nên đã để tâm đi tìm các lý thuyết/nguyên lý về chủ đề này bởi vì mình muốn học được từ nguyên lý, bản chất, cốt lõi thay vì từ những tình huống đơn lẻ.

Bài viết này mình chia sẻ 2 kiến thức mà mình đã học tập được từ các workshop, khóa học, sách, các bài viết chuyên sâu và những suy ngẫm, ứng dụng của bản thân.

1. Bốn giai đoạn của bất kỳ mối quan hệ nào

Giai đoạn 1: Forming – Tập hợp lại với nhau. Ở giai đoạn này, mọi người đến với nhau, lập thành nhóm dựa trên những mục tiêu chung, những điểm tương đồng, ví dụ câu lạc bộ cùng sở thích, cùng nhau khởi nghiệp, nhóm bạn bè, cùng nhau thực hiện một công việc nào đó… Lúc này, chúng ta chỉ nhìn thấy những điểm tốt của nhau và những điểm chung của các bên nên không khí khá vui vẻ.

Giai đoạn 2: Storming – Bão tố. Sau một thời gian, chúng ta bắt đầu nhìn thấy những khác biệt của người kia, dẫn đến xung đột, mâu thuẫn. Đó là lý do gọi giai đoạn này là Bão tố

Giai đoạn 3: Norming – Bình thường hóa. Ở giai đoạn này chúng ta đã chấp nhận được những điểm khác biệt của người kia, chấp nhận sự thật rằng chúng ta rất khác nhau, tuy nhiên theo nghĩa “phải chấp nhận” nhiều hơn chứ chưa vui vẻ lắm.

Giai đoạn 4: Performing – Có được sự hài hòa trong sự đa dạng, khác biệt. Đây là giai đoạn thăng hoa nhất của một mối quan hệ, chúng ta có sự tôn trọng với những khác biệt của người khác. Chúng ta thấy vui vẻ với sự đa dạng, độc đáo của nhau.

Suy ngẫm:

Bản thân mình khi biết được kiến thức này cảm thấy khá bất ngờ. Mình có được tầm nhìn xa hơn cho các mối quan hệ và chấp nhận rằng mối quan hệ nào cũng có giai đoạn 2, 3 chứ không phải chuyện gì nghiêm trọng. Mình hiểu rằng không nên kỳ vọng tìm được người giống mình hoàn toàn, mà nên học cách chấp nhận sự khác biệt của người khác. Khi làm được như vậy thì bản thân sẽ không còn lo lắng khi thấy bản thân khác những người khác (mình thấy đây là nỗi lo lắng chung của nhiều người, lo mình không giống ai, hay so sánh bản thân với người khác) vì hiểu được rằng sự độc đáo và khác biệt ở mỗi người là đáng trân trọng.

2. Các mối quan hệ là tấm gương cho chúng ta nhìn thấy chính mình

Có một nguyên lý gọi là nguyên lý GƯƠNG SOI: những người xung quanh bạn chính là tấm gương phản chiếu chính bạn. Điều này có nghĩa là:

  • Nếu bạn thường xuyên thấy những người xung quanh mình (cha mẹ, anh chị em, vợ/chồng, bạn bè, đồng nghiệp) có một tính cách nào đó (dù tích cực hay tiêu cực) thì đó cũng là tính cách của bạn. Vì nếu bản thân bạn không có đặc điểm tính cách đó, bạn sẽ không thể nhìn thấy nó ở người khác.
  • Nếu bạn nhìn thấy ai đó có một vấn đề nào đó thì bản thân bạn cũng đang có vấn đề đó (về mặt bản chất chứ không phải về tình huống) tuy nhiên có thể ở một quy mô khác hoặc trong một khía cạnh khác của cuộc sống.

Ví dụ bạn thấy con bạn là người tư duy logic nên chưa chấp nhận những kiến thức về cảm xúc mà bạn đưa ra và bạn bực mình vì mình nói mãi mà con chưa chấp nhận. Bạn cho rằng con bạn rất bướng bỉnh và cứng đầu thì chẳng phải chính bạn cũng đang khá cứng đầu khi muốn con phải nghe theo ý kiến của bạn mà không chịu thay đổi cách tiếp cận để thuyết phục con?

Đồng thời, trong một khía cạnh nào đó khác bạn cũng là người logic và chưa mở lòng đón nhận ý kiến của người khác (có thể là với đồng nghiệp, chồng, mẹ chồng…) về một khía cạnh nào đó khác trong cuộc sống.

Suy ngẫm:

  • Hãy thay đổi bản thân, đừng bắt người khác thay đổi. Bạn đang soi gương và thấy tóc tai mình bù xù, bạn sẽ lấy lược chải hay bắt cái gương phải thay đổi? Dĩ nhiên là bạn sẽ chải lại tóc rồi phải không. Vậy nên hãy để ý những gì chúng ta đang phàn nàn/không thích về người khác và tìm những đặc điểm đó ở bản thân để thay đổi. “Những đặc điểm mà ta thấy khó chịu ở người khác lại thường là những khía cạnh tiêu cực của chính ta. Nếu xóa bỏ được những mặt tiêu cực đó rồi thì ta đã không thấy khó chịu khi nhìn thấy hình ảnh phản chiếu của nó từ đối phương” – Simon Peter Fuller
  • Bạn muốn có những người xung quanh hoặc người bạn đời có tính cách thế nào thì hãy trở thành người như vậy trước, bạn sẽ thu hút được những người có tính cách tương tự đến với mình hoặc bằng cách nào đó những người xung quanh bạn hiện tại sẽ thay đổi theo. Nếu bạn muốn gặp được những người bạn/đối tác trung thực, uy tín, trước hết hãy trung thực trong mọi suy nghĩ, lời nói, hành động; nếu muốn gặp được người thông minh, hãy trở thành người có tri thức, muốn người khác tôn trọng và chấp nhận con người thật của mình, trước hết bạn cần dám là chính mình và tôn trọng sự khác biệt của những người khác…
  • Xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với người khác gắn liền với việc xây dựng mối quan hệ với chính bản thân mình. Nếu bạn đang tập trung nhìn vào những nhược điểm của người khác thì bạn cũng đang tập trung vào những điểm yếu kém của bản thân. Bạn muốn nhìn thấy những điều tốt đẹp ở người khác, bạn cần nhìn thấy những điều tốt đẹp ở chính mình. Bạn muốn vui vẻ với thành công của người khác, bạn cần ghi nhận những tiến bộ/thành tích dù nhỏ của bản thân. Bạn có thể bắt đầu bằng việc thay đổi góc nhìn về người khác hoặc về bản thân đều được vì việc này tác động 2 chiều.

Trên đây là những suy ngẫm của mình tại thời điểm này, mọi người cùng suy ngẫm thêm nhé.