4 Lựa chọn khi tiếp nhận Thông tin Tiêu cực

Khi ai đó đưa ra một thông tin tiêu cực, chúng ta có 4 sự lựa chọn về cách thức tiếp nhận nó.

Một là buộc tội bản thân, chấp nhận những lời phán xét của người khác và nhận phần sai về mình. Thậm chí chấp nhận bị xúc phạm bằng cách lắng nghe trách mắng và chỉ trích. Nếu chọn cách này, chúng ta sẽ phải trả giá quá đắt cho lòng tự trọng của mình. Chúng ta có thể cảm thấy tội lỗi, xấu hổ và chán nản.

Lựa chọn thứ hai là chê bai, đổ lỗi cho người khác hoặc cho hoàn cảnh, cố gắng chứng minh lỗi không phải của mình. Cảm xúc lúc này có thể là bất an, bức xúc, buồn bực.

Lựa chọn thứ ba là hướng nhận thức của người nói vào những cảm xúc, mong muốn của mình. Ví dụ như: Khi nghe thấy bạn nói rằng tôi là người tự cao tự đại nhất mà bạn từng gặp, tôi thấy rất đau khổ, vì tôi muốn những nỗ lực của mình được công nhận và được bạn chú ý đến.”

Cuối cùng, lựa chọn thứ 4 để đón nhận một thông tin tiêu cực là hướng nhận thức của bản thân vào những cảm xúc và mong muốn của người nói. Chúng ta có thể hỏi: Có phải bạn cảm thấy đau khổ vì bạn muốn tôi để ý hơn tới những sở thích của bạn?

Chỉ có lựa chọn 3 và 4 là mang lại bình an cho tâm hồn, còn lựa chọn 1 và 2, dù cam chịu nhận lỗi hay cố chứng tỏ thì đều có những cảm xúc tiêu cực chất chứa đằng sau.

Một tình huống mình gặp phải hôm nay…

Sếp gửi 1 số thông tin không mấy tươi sáng (về tình hình chung chứ ko cụ thể 1 nhiệm vụ nào) và không kèm theo lời nào cả.
Suy nghĩ đầu tiên là “mình đã làm tệ quá, thật xấu hổ” – buồn mất 1 phút (Lựa chọn 1). “Nhưng đâu phải lỗi của riêng mình, các phòng ban khác cũng cần có trách nhiệm chứ” (Lựa chọn 2 – đâu cam chịu 1 mình đâu, phải kéo đứa khác vào cùng mới chịu )).

Giờ biết trả lời sếp thế nào đây? Hỏi luôn về giải pháp thì có vẻ lạnh lùng quá, đổ lỗi cho bên khác cũng ko ổn, nhận lỗi thì có vẻ bi lụy – sếp đang tiêu cực rồi mình cũng tiêu cực nữa thì chỉ làm sếp đau đầu thêm.

Chợt nhận thấy mình đang tiêu cực và rối trí (Lựa chọn 3), liền tĩnh tâm lại 1 chút rồi đặt câu hỏi: khi sếp đưa ra thông tin này, sếp đang cảm thấy gì nhỉ? (Lựa chọn 4) Có lẽ sếp cũng đang hoang mang chăng? Thế nên bắt đầu nói từ cảm xúc trước, qua 1 vài câu rồi tự khắc dẫn đến giải pháp.

Mình ko biết sếp cảm thấy thế nào, còn mình thì thấy những cảm xúc tiêu cực được giải tỏa, trong lòng thấy nhẹ nhàng, thanh thản.


Tham khảo: Lựa lời mà nói
Hà Nội, 4/9/2019